Er zijn veel verschillende soorten gereedschap, elk bedoeld voor een specifiek doel. Grofweg verdeel je gereedschap in zes hoofdcategorieën: handgereedschap, machinegereedschap, meetgereedschap, schildersgereedschap, tekengereedschap en hulpmiddelen bij gereedschappen. Welk type je nodig hebt, hangt volledig af van de klus of het vak waarvoor je het inzet.
Handgereedschap: de basis van elke gereedschapskist
Handgereedschap is gereedschap dat je met je handen gebruikt, zonder elektrische aandrijving. Dit is het meest voorkomende type en ook het meest uiteenlopend. Voorbeelden zijn:
- Hamers: voor het slaan van spijkers of het verbrijzelen van materiaal. Een klauwhamer, moker en rubberen hamer zijn bekende varianten.
- Schroevendraaiers: voor het aandraaien of losschroeven van schroeven. Je hebt platte en kruiskop als meest gebruikte uitvoeringen.
- Tangen: voor het grijpen, buigen of knippen. Denk aan een combinatietang, kniptang of waterpomptang.
- Zagen: voor het doorzagen van hout, metaal of kunststof. Een handzaag is makkelijk mee te nemen; een metaalzaag heeft fijnere tanden.
- Sleutels: voor het vastdraaien of losdraaien van moeren en bouten. Steeksleutels, ringsleutels en een moersleutel (verstelbaar) zijn veelgebruikte varianten.
- Beitels en guts: voor het hakken of uitsnijden van materiaal zoals hout of steen.
Handgereedschap is goedkoop in aanschaf, compact en vereist geen stroomvoorziening. Het nadeel is dat je voor zware of herhaalde klussen veel spierkracht en tijd nodig hebt. Bij grote projecten is machinegereedschap dan een betere keuze.
Machinegereedschap: sneller en krachtiger
Machinegereedschap werkt op elektriciteit, accu of perslucht. Het neemt zwaar werk over en versnelt klussen aanzienlijk. De meest gebruikte soorten zijn:
- Boormachine: voor het boren van gaten in hout, metaal of beton. Een klopboormachine voegt een hamerende beweging toe voor beton en steen.
- Schroefmachine of accuboormachine: combineert boren met schroeven en is onmisbaar bij montagewerk.
- Cirkelzaag: voor het recht en snel doorzagen van hout of plaatmateriaal.
- Slijptol: voor het slijpen, snijden en schuren van metaal, tegels of steen.
- Decoupeerzaag: voor het zagen van bochten en vormen in hout of kunststof.
- Schuurmachine: voor het glad schuren van oppervlakken. Er zijn excentrische, band- en vlakschuurmachines.
- Heteluchtpistool: voor het verwijderen van verf of het vervormen van kunststof.
Een belangrijk punt bij machinegereedschap is veiligheid. Draag altijd een veiligheidsbril en, bij het werken met een slijptol of zaagmachine, ook gehoorbescherming. Machinegereedschap is krachtiger, maar daardoor ook gevaarlijker als je het verkeerd gebruikt.
Meetgereedschap: meten is weten
Meetgereedschap gebruik je om afmetingen, hoeken, waterpas of elektrische waarden nauwkeurig vast te stellen. Zonder goede meting gaat een klus snel mis. Veelgebruikte meetinstrumenten zijn:
- Meetlint en rolmaat: voor het opmeten van lengtes en afstanden.
- Waterpas: voor het controleren of een vlak of constructie recht horizontaal of verticaal staat.
- Winkelhaak en gradenboog: voor het uitzetten van hoeken, vooral de rechte hoek van 90 graden.
- Schuifmaat (of remklauw): voor het nauwkeurig opmeten van kleine afmetingen, tot op een tiende millimeter nauwkeurig.
- Multimeter: voor het meten van elektrische grootheden zoals spanning, stroomsterkte en weerstand. Onmisbaar voor elektriciens.
- Laserafstandsmeter: voor het snel en nauwkeurig opmeten van grotere afstanden zonder een tweede persoon nodig te hebben.
Schildersgereedschap: meer dan alleen een kwast
Schildersgereedschap omvat alle hulpmiddelen die je gebruikt bij het schilderen en afwerken van oppervlakken. De bekendste zijn kwasten en rollers, maar er is meer:
- Kwasten: in allerlei breedte en vormen, voor het aanbrengen van verf, lak of grondverf op kleinere vlakken en hoeken.
- Verfrollers: voor het snel en egaal verven van grote, vlakke oppervlakken zoals muren en plafonds.
- Verfbak en rooster: voor het uitrollen van overtollige verf van de roller.
- Spuitpistool: voor het spuiten van verf, lak of grondverf in een gelijkmatige laag, vooral bij grote oppervlakken of houten meubels.
- Afplaktape en schilderstape: voor het afschermen van randen, kozijnen en stopcontacten zodat verf niet op de verkeerde plek terechtkomt.
- Spatel en plamuurmes: voor het dichten van scheuren en het strijk gladmaken van plamuur of stopverf.
Tekengereedschap: voor ontwerp en maatvoering
Tekengereedschap gebruik je voor het uitzetten, tekenen en overbrengen van maten en vormen op materiaal of papier. Het is onmisbaar in beroepen als timmerman, metaalbewerker en ontwerper. Voorbeelden zijn:
- Potlood en markeerstift: voor het aanmerken van zaag- of boorlijnen op materiaal.
- Passer: voor het tekenen van cirkels en bogen met een vaste straal.
- Liniaal en meetlat: voor het trekken van rechte lijnen en opmeten op tekeningen.
- Koord of krijtlijn: voor het markeren van lange, rechte lijnen op vloeren of muren.
- Schablonen en aanleggers: voor het overzetten van vaste vormen of hoeken op het materiaal.
Hulpmiddelen bij gereedschappen
Naast de hoofdcategorieën is er een groep hulpmiddelen die het werken met gereedschap makkelijker, veiliger of nauwkeuriger maakt. Dit zijn geen zelfstandige gereedschappen, maar ze zijn onmisbaar in de praktijk:
- Werkbank en bankschroef: voor het vastklemmen van werkstukken zodat je beide handen vrij hebt.
- Klemmen en lijmtangen: voor het op zijn plek houden van materiaal tijdens het zagen, boren of lijmen.
- Slijpstenen en vijlen: voor het scherp houden van messen, beitels en andere snijdende gereedschappen.
- Opbergsystemen: gereedschapskoffer, gereedschapswagen of wandbord voor het georganiseerd bewaren van gereedschap.
- Persoonlijke beschermingsmiddelen: veiligheidsbril, handschoenen, gehoorbescherming en veiligheidsschoenen horen bij elke serieuze gereedschapskist.
Veelgestelde vragen over soorten gereedschap
Wat is het verschil tussen handger
