Een schop is in het voetbal veel meer dan alleen een trap tegen de bal. Het woord verwijst naar een van de meest bepalende momenten in een wedstrijd: het moment waarop een team de bal opnieuw in het spel brengt na een overtreding of een spelonderbreking. Of het nu gaat om een vrije trap vlak voor het strafschopgebied of een herstelmoment na een fout, elke trap heeft zijn eigen regels en gevolgen. Veel mensen kijken voetbal zonder precies te weten waarom de scheidsrechter soms zijn arm omhoog houdt of waarom een doelpunt soms niet telt na een vrije trap. Dat is precies wat dit stuk uitlegt.
Directe en indirecte vrije trap: het verschil uitgelegd
Niet elke vrije trap is hetzelfde. Bij een directe vrije trap mag een speler meteen op doel schieten. Als de bal er rechtstreeks ingaat, telt het doelpunt. Bij een indirecte vrije trap ligt dat anders: de bal moet eerst door een andere speler aangeraakt worden voordat er gescoord mag worden. Gaat de bal er direct in zonder dat een tweede speler de bal aanraakt, dan telt het doelpunt niet. De scheidsrechter geeft aan dat het om een indirecte vrije trap gaat door zijn arm recht omhoog te steken. Hij houdt zijn arm in die positie totdat de trap genomen is én de bal door een andere speler is aangeraakt. Dit signaal is dus een duidelijke aanwijzing voor spelers én toeschouwers dat er een extra aanraking nodig is.
Wanneer krijgt een team een indirecte vrije trap
Een team krijgt een indirecte vrije trap in een aantal specifieke situaties. De bekendste is de terugspeelbal: als een verdediger de bal met de voet terugkaatst naar zijn eigen keeper en die keeper de bal dan oppakt met zijn handen, geeft de scheidsrechter een indirecte vrije trap aan de andere ploeg. Dit is een regel die in 1992 werd ingevoerd om tijdrekken te voorkomen. Daarnaast kan een keeper ook een indirecte vrije trap tegen zich krijgen als hij de bal langer dan zes seconden vasthoudt, of als hij de bal oppakt nadat hij hem zelf heeft losgelaten zonder dat een andere speler hem heeft aangeraakt. Ook bij gevaarlijk spel of het belemmeren van een tegenstander zonder contact kan de scheidsrechter voor deze vorm kiezen. Het zijn allemaal situaties waarbij een overtreding is begaan, maar niet van de zware soort die om een directe trap vraagt.
Directe vrije trap en de situaties waarbij deze hoort
Een directe vrije trap volgt altijd op een duidelijke fysieke fout. Denk aan vasthouden, duwen, struikelen over een tegenstander of een ongecontroleerde tackle. Ook hands, het opzettelijk aanraken van de bal met de arm of hand, leidt tot een directe vrije trap. Als zo’n fout plaatsvindt binnen het strafschopgebied van de verdedigende ploeg, wordt de vrije trap omgezet in een strafschop. Die wordt genomen vanaf de penaltystip, op elf meter van het doel, met alleen de keeper die het schot mag proberen te stoppen. Een strafschop is daarmee de zwaarste vorm van een vrije trap en heeft in veel wedstrijden al voor bepalende momenten gezorgd.
De opstelling van de muur en andere spelregels rond vrije trappen
Als een team een vrije trap mag nemen, heeft de verdedigende ploeg het recht om een muur te vormen. Spelers gaan dan naast elkaar staan om zo veel mogelijk van het doel af te schermen. De regels schrijven voor dat deze muur minimaal negen meter en vijfenveertig centimeter van de bal verwijderd moet staan. Dat is de bekende negen meter en vijfenveertig. De speler die de trap neemt, mag de bal pas in beweging brengen als de scheidsrechter het teken geeft. De bal moet stilliggen op het moment van de trap. Zodra de trap genomen is en de bal beweegt, is het spel hervat. Als de bal de muur raakt en terugkomt naar de eigen speler, mag die hem opnieuw spelen. Dit zijn details die voor veel discussie kunnen zorgen langs de lijn, maar die in de spelregels helder zijn beschreven.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een directe en een indirecte vrije trap?
Bij een directe vrije trap mag de bal meteen op doel worden geschoten en telt een doelpunt als de bal er rechtstreeks ingaat. Bij een indirecte vrije trap moet de bal eerst door een andere speler aangeraakt worden voordat er gescoord mag worden. De scheidsrechter houdt zijn arm omhoog om aan te geven dat het om een indirecte vrije trap gaat.
Hoe herken je aan de scheidsrechter welk soort vrije trap het is?
Als de scheidsrechter zijn arm recht omhoog houdt, is het een indirecte vrije trap. Bij een directe vrije trap wijst hij met zijn arm in de richting van het doel van de verdedigende ploeg, zonder zijn arm omhoog te steken.
Mag een speler de bal twee keer aanraken bij een vrije trap?
Nee, de speler die de vrije trap neemt, mag de bal niet een tweede keer aanraken voordat een andere speler de bal heeft geraakt. Doet hij dat toch, dan geeft de scheidsrechter een indirecte vrije trap aan de tegenstander.
Wat gebeurt er als de bal bij een indirecte vrije trap rechtstreeks in het doel gaat?
Als de bal bij een indirecte vrije trap rechtstreeks in het eigen doel gaat zonder dat een andere speler de bal heeft aangeraakt, krijgt de verdedigende ploeg een hoekschop. Er wordt geen doelpunt toegekend.