Een zakmesje bij je dragen mag in de meeste gevallen, maar er zijn duidelijke regels aan verbonden. Of je een mes op zak mag hebben hangt af van het type mes, de situatie en de plek waar je bent. Houd je je niet aan die regels, dan kan het bezit van een mes strafbaar zijn, ook als je geen kwaad in de zin had.
Wat zegt de wet over messen?
In Nederland is het dragen van wapens geregeld in de Wet wapens en munitie. Messen vallen onder die wet. Niet elk mes is verboden, maar sommige soorten zijn dat altijd, ongeacht waar je bent of wat je van plan bent. Voor andere messen geldt dat het context bepaalt of je ze bij je mag hebben.
De wet maakt onderscheid tussen twee soorten messen: opvouwbare messen en vaste messen. Beide hebben hun eigen regels.
Welk opvouwbaar mes mag je bij je hebben?
Een opvouwbaar mes, ook wel een klapmes of zakmes genoemd, is toegestaan als het aan een aantal voorwaarden voldoet. Het mes mag maar één snijkant hebben en de totale lengte mag maximaal 28 centimeter zijn. Daarnaast moet het mes écht opvouwbaar zijn, dus het mag niet vergrendelen in de open stand. Een mes dat vastklikt als je het opent, valt al snel in een andere categorie en kan verboden zijn.
Ook als je mes aan die voorwaarden voldoet, zijn er situaties waarin je het niet bij je mag hebben. In een kroeg, een voetbalstadion of bij andere evenementen met een verhoogd risico is het dragen van zelfs een klein zakmes niet toegestaan. Gemeenten mogen ook eigen regels instellen, zoals messenverboden in bepaalde wijken of gebieden.
Mag je een vast mes op zak hebben?
Een vast mes heeft geen inklapmechanisme en is daardoor altijd direct inzetbaar. Je mag een vast mes bij je hebben, maar alleen als je daar een duidelijke, aantoonbare reden voor hebt. Denk aan een kok die zijn messen meeneemt naar het werk, een jager, of iemand die buiten werkt en een mes nodig heeft als gereedschap. Er zijn in de wet geen vaste maximale afmetingen voor vaste messen opgenomen, maar dat betekent niet dat je zomaar een groot jachtmes in je rugzak kunt stoppen.
De vraag die politie en rechter stellen is altijd: waarom had je dit mes bij je? Als je geen goede reden kunt geven, loop je het risico dat het bezit als strafbaar wordt gezien. “Ik had het gewoon bij me” is geen voldoende verklaring.
Welke messen zijn altijd verboden?
Sommige messen zijn in Nederland altijd verboden, ongeacht je reden of bestemming. Het gaat om messen die speciaal zijn ontworpen om mensen te verwonden. Denk aan:
- Vlindermessen, ook wel balisongs genoemd
- Stiletto’s en springmessen
- Messen met meer dan één snijkant, zoals dolken
- Messen met een gebogen of golvende kling die speciaal is ontworpen voor gevechtsgebruik
- Gooimessen
Deze messen vallen in een categorie waarvoor in Nederland geen ontheffing bestaat. Het bezit ervan is al strafbaar, ook thuis.
Wanneer mag je een mes absoluut niet bij je hebben?
Zelfs als je een toegestaan mes bezit, zijn er plekken en situaties waarbij je het niet bij je mag dragen. Dit zijn de belangrijkste:
- Horeca en uitgaansgelegenheden zoals kroegen en clubs
- Voetbalstadions en sportevenementen
- Scholen en onderwijsinstellingen
- Openbare evenementen waar een verhoogd veiligheidsrisico geldt
- Gebieden waar de gemeente een messenverbod heeft ingesteld
In die gevallen geldt het verbod voor elk mes, dus ook voor een klein opvouwbaar zakmes dat normaal gesproken is toegestaan.
Praktische checklist: is jouw mes toegestaan?
Twijfel je of je een mes bij je mag dragen? Loop dan deze punten langs:
- Is het mes opvouwbaar en heeft het maar één snijkant? Dan is de basisregel dat het mag.
- Is de totale lengte maximaal 28 centimeter? Dan voldoe je aan de maatregel voor opvouwbare messen.
- Klikt het mes vast in de open stand? Dan is het mogelijk al verboden.
- Heb je een vaste reden om het mes bij je te hebben, zoals werk of sport? Zorg dat je die reden kunt aantonen.
- Ben je op een plek waar messen verboden zijn, zoals een kroeg of stadion? Laat het mes dan thuis.
- Valt jouw mes in de categorie altijd verboden messen? Dan mag je het nooit bij je hebben.
Wat als je wordt aangehouden met een mes?
De politie mag je staande houden als zij vermoeden dat je een mes bij je hebt. Als blijkt dat het gaat om een verboden mes, of om een toegestaan mes zonder goede reden op een verboden plek, kan het mes worden ingenomen en kun je een boete of strafvervolging krijgen. Bij twijfel is de boodschap eenvoudig: laat het mes thuis als je geen duidelijke reden hebt om het mee te nemen.
Veelgestelde vragen
Mag je een mes op zak hebben als je gaat wandelen of kamperen?
Als je een mes meeneemt voor buiten activiteiten zoals wandelen, kamperen of survival, dan is dat in principe toegestaan, zolang het mes voldoet aan de regels voor opvouwbare messen of je een duidelijke reden hebt voor een vast mes. Draag het mes niet bij je als je daarna naar een winkelcentrum of evenement gaat zonder het eerst weg te leggen.
Mag een minderjarige een mes bij zich hebben?
Voor minderjarigen gelden dezelfde wettelijke regels als voor volwassenen. Er is geen aparte leeftijdsgrens in de Wet wapens en munitie voor het dragen van messen. Een minderjarige die zonder goede reden een mes bij zich heeft op een openbare plek, kan net zo goed staande worden gehouden en het mes kwijtraken.
Is een zakmes kopen legaal in Nederland?
Het kopen van een zakmes is in Nederland legaal, zolang het niet gaat om een mes dat altijd verboden is, zoals een vlindermes of springmes. Je mag opvouwbare messen en vaste messen gewoon aanschaffen. De regels gaan pas spelen op het moment dat je het mes bij je gaat dragen op de openbare weg.
Wat gebeurt er als je een verboden mes thuis hebt?
Voor messen die altijd verboden zijn, zoals vlindermessen of dolken, geldt dat het bezit ervan strafbaar is. Ook thuis. Als de politie zo’n mes aantreft, kan dat leiden tot inbeslagname en strafvervolging. Voor toegestane messen gelden thuis geen beperkingen.
